Në organizim të Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, sot në Muzeun e Luftës së Maqedonisë për Pavarësi u mbajt debat publik mbi tekstin-propozim të Strategjisë Kombëtare për Zhvillimin e Kulturës për periudhën 2026–2030, ku ministri i kulturës dhe turizmit theksoi rëndësinë e kulturës si shtytës i zhvillimit shoqëror, ekonomik dhe demokratik të shtetit.
Në fjalën e tij, ministri theksoi se strategjia e re kombëtare përbën një dokument gjithëpërfshirës dhe zhvillimor, të hartuar përmes një procesi të gjerë konsultativ me përfshirjen e opinionit profesional, institucioneve kulturore, sektorit civil, profesorëve universitarë, artistëve, përfaqësuesve të MANU-së, Këshillit për Kulturë dhe ekspertëve të UNESCO-s.
“Kultura nuk është vetëm obligim dhe interes i sektorit kulturor, por edhe i të gjithë sektorëve të tjerë në shtet. Prandaj, sektori kulturor duhet të integrohet në sektorët e tjerë, ndërsa sektorët e tjerë në sektorin kulturor,” theksoi ministri Llutkov.
Ai shtoi se kultura duhet të jetë e integruar në të gjitha politikat zhvillimore të shtetit dhe se strategjia e re e njeh kulturën si një burim thelbësor për zhvillim të qëndrueshëm dhe kohezion shoqëror.
Në Strategjinë Kombëtare janë përcaktuar pesë fusha prioritare që lidhen me nxitjen dhe ruajtjen e cilësisë dhe diversitetit të shprehjeve kreative, mbrojtjen dhe përdorimin e qëndrueshëm të trashëgimisë kulturore, transformimin e modeleve të menaxhimit në kulturë, digjitalizimin dhe transformimin digjital, si dhe zhvillimin e kulturës si burim për progres krijues, social dhe ekonomik.
Theks i veçantë i është vënë të rinjve dhe pjesëmarrjes së tyre aktive në jetën kulturore përmes programeve të reja të edukimit, mbështetjes së fëmijëve të talentuar, vendosjes së kuponëve kulturorë dhe realizimit të projekteve për prodhim vendor të përmbajtjeve për fëmijë dhe të rinj.
“Sfidat e kohës së re – globalizimi, teknologjitë e reja dhe orientimet e vlerave – i japin kulturës karakteristika të një fushe jashtëzakonisht zhvillimore për zhvillimin bashkëkohor. Roli i shtetit si kornizë institucionale është të stimulojë, të ndihmojë, të avancojë dhe të zhvillojë marrëdhëniet kulturore në shoqëri,” theksoi ministri.
Sipas tij, autonomia në kulturë, e cila do të sigurohet përmes ristrukturimit të rrjetit të institucioneve kombëtare dhe decentralizimit, do të sjellë modernizim dhe efikasitet më të madh. Ai shtoi se reformat në kulturë nuk nënkuptojnë shuarje institucionesh, por modernizim të tyre, autonomi më të madhe institucionale dhe përmirësim të kushteve të punës për punonjësit e kulturës.
“Ristrukturimi i rrjetit të institucioneve nuk nënkupton shuarje të tyre, por riorganizim modern në funksion të misionit dhe vizionit për të cilin janë themeluar. Asnjë punonjës në institucionet kulturore nuk do ta humbasë vendin e punës, por të gjithë do të kenë mundësi të kontribuojnë në punën e institucioneve të tyre amë,” theksoi ministri.
Në fushën e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore parashikohen masa për vlerësim më efikas, konservim dhe prezantim bashkëkohor të trashëgimisë, si dhe aktivitete për parandalimin e tregtisë ilegale të pasurive kulturore dhe forcimin e kuadrit profesional.
Parakusht për zbatimin e suksesshëm të masave është kuadri profesional, u theksua në debat.
“Jemi të vetëdijshëm për gjendjen alarmante në këtë fushë dhe prioriteti ynë do të jetë punësimi dhe edukimi i kuadrit profesional. Do të përmirësojmë funksionimin e institucioneve dhe do të modernizojmë kornizën ligjore për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore,” tha Llutkov.
Në debat u theksua gjithashtu rëndësia e sektorit joqeveritar dhe skenës së pavarur kulturore si partnerë të rëndësishëm në krijimin e politikave kulturore bashkëkohore.
Pas përfundimit të debatit publik, të gjitha vërejtjet dhe propozimet e pranuara do të shqyrtohen dhe përfshihen në tekstin final të strategjisë, pas së cilës dokumenti do t’i dorëzohet Qeverisë dhe Kuvendit të Republikës së Maqedonisë.
Ministria e Kulturës dhe Turizmit mbetet e përkushtuar në krijimin e një sistemi kulturor modern, gjithëpërfshirës dhe dinamik, të harmonizuar me standardet evropiane dhe botërore dhe të orientuar drejt zhvillimit afatgjatë të kulturës maqedonase.
Teksti-propozim i Strategjisë Kombëtare për Zhvillimin e Kulturës 2026–2030, nga 24 mars 2026, është publikuar edhe në Regjistrin e Vetëm Elektronik Kombëtar të Rregulloreve (ENER), ku të gjithë të interesuarit kanë mundur të paraqesin mendime, propozime dhe vërejtje.
